Według Światowej Organizacji Zdrowia: „Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania”.

Przekładając to na język potoczny osteoporoza to choroba dotycząca kości, powodująca ich osłabienie co w konsekwencji sprawia, że mogą one ulec złamaniu dużo łatwiej niż u zdrowej osoby. Osteoporozą zagrożone są głównie kobiety w okresie poprzekwitaniowym. Nie oznacza to jednak, że jest to choroba starszych kobiet. Do grypy ryzyka wystąpienia osteoporozy zaliczamy również kobiety w ciąży i karmiące piersią, oraz bardzo szybko rosnące dzieci. Oczywiście schorzenie to może dotyczyć mężczyzn.

Kość jako żywa tkanka, ulega przeciwstawnym procesom tworzenia i niszczenia. Procesy te trwają przez całe życie człowieka, zaś stosunek ilości kości tworzonej do niszczonej określa całkowitą masę kostną. Do 30 roku życia przeważają procesy kościotworzenia: obserwujemy budowę szkieletu. Po 50. roku życia, a zwłaszcza po menopauzie u kobiet zaczyna przeważać kościoniszczenie i stopniowy ubytek masy kostnej. W tym miejscu warto zatrzymać się i wspomnieć, że najskuteczniejsze leki stosowane w leczeniu osteoporozy wpływają właśnie na równowagę obu tych procesów. Należą one do grupy tzw. bisfosfonianów, których istotą działania jest przesunięcie równowagi opisanych powyżej procesów w kierunku kościotworzenia co skutkuje przyrostem masy kostnej, a w konsekwencji zmniejsza ryzyko złamania.

Wracając do patogenezy schorzenia należy dodać, że poza hormonami płciowymi: żeńskimi – estrogenami i męskimi – androgenami, na aktywność przemiany kostnej wpływ wywierają inne czynniki, między innymi: podaż wapnia i witaminy D w diecie, inne hormony – parathormon (PTH), kalcytonina (CT), hormon wzrostu (GH). Również aktywność fizyczna w następstwie umiarkowanego obciążania mechanicznego kości stymuluje kości otworzenie. Wapń jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek, tkanek i narządów każdego organizmu. Ponad 90% jego całkowitej ilości znajdującej się w ludzkim organizmie zawarta jest w kości. I od tej zawartości zależy m.in. podatność kości na złamania. Stężenie wapnia we krwi w ludzkim organizmie zawiera się w ściśle określonym zakresie stężeń. Przy malejącej ilości wapnia dostarczanego z pożywieniem, albo zaburzonemu jego wchłanianiu , w organizmie uruchamiane są procesy nasilające uwalnianie wapnia z kości. Przy wystarczająco długim trwaniu tego procesu , dochodzi do znacznego odwapnienia kości i w konsekwencji do znacznego wzrostu ryzyka złamań.

Kolejne okresy w życiu człowieka charakteryzują się różnym nasileniem procesów przemian w tkance kostnej. Dzieciństwo i młodość to przewaga procesów tworzenia kości, okres dojrzały charakteryzuje równowaga w trakcie której osiągamy szczytową masę kostną – jest to wiek ok. 30 roku życia – natomiast wejście w 6 dekadę życia jest z reguły skojarzone z postępującym ubytkiem masy kostnej. Czasem jest on na tyle istotny, że masy kostnej jest za mało, aby wytrzymać siły urazów lub obciążeń wywieranych na szkielet. Konsekwencją tego są złamania które nie występują u osób zdrowych. Zasadą jest, że im mniej kości zbudowaliśmy w młodości (określone jest to przez tzw. szczytową masę kostną), tym łatwiej o rozwój osteoporozy i większe jest ryzyko złamania. Ponadto jeżeli występują dodatkowe czynniki ryzyka powodujące szybszą utratę masy kostnej tym szybciej dosięga nas osteoporoza. Znając czynniki ryzyka osteoporozy możemy przewidywać jak bardzo jesteśmy narażeni na wcześniejsze wystąpienie tej choroby. To z kolei umożliwia nam wdrożenie skutecznego leczenia.