Good Manufacturing Practice (GMP), czyli Dobra Praktyka Wytwarzania – to unijny i światowy standard opracowany przez Food and Drug Administration, organizację odpowiedzialną za rejestrację leków i żywności oraz promocję zdrowia na terenie Stanów Zjednoczonych, a implementowany przez kraje Unii Europejskiej. Celem tej regulacji jest zapewnienie czystości, bezpieczeństwa i wysokiej skuteczności leków, sprzętu medycznego oraz procesów zachodzących w firmie.

Standardy GMP dotyczą procesu produkcji, kwalifikacji personelu, przechowywania wyników badań oraz procesów kontroli i dystrybucji. Cały system opiera się na trzech filarach: pierwszy z nich to procedury, drugi – szkolenia, a trzeci – audyty wewnętrzne. Dopiero wprowadzenie wszystkich trzech modułów oznacza pełną implementację systemu.

Kwas acetylosalicylowy (ASA) przyjmowany przewlekle, wieloletnio w małych dawkach zmniejsza:

• ryzyko zawału serca o około  34%,
• ryzyko udaru mózgu o około  25%,
• ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych o około 15%.

Kwas acetylosalicylowy (ASA), ma już ponad 100-letnią tradycję stosowania. Chociaż wprowadzony został na rynki farmaceutyczne już w 1899 roku, jego mechanizm działania opisano ponad 70 lat później. Aktualnie wiemy, że ASA wywiera działanie: przeciwzapalne, przeciwpłytkowe, przeciwgorączkowe (w dużych dawkach), przeciwnowotworowe i przeciwkrzepliwe. Poprawia również funkcję śródbłonka naczyń. Przewlekłe, wieloletnie podawanie małych dawek ASA (optymalnie 75-150 mg/dobę) wiąże się z około:34% zmniejszeniem ryzyka zawału serca, 25% zmniejszeniem ryzyka udaru mózgu i około 15% zmniejszeniem ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, jeżeli lek podawany jest osobom podwyższonego ryzyka sercowo-naczyniowego.

Jak w praktyce szukać takich osób i komu przepisywać na stałe ASA? Czy mamy dowody na korzyści z przyjmowania ASA np. u osób z nadciśnieniem tętniczym – chorobą dotyczącą około 9 mln dorosłych Polaków i zagrażającą około 8 mln następnych osób? W badaniu HOT przeprowadzonym w kilkudziesięciu krajach na świecie, 18 790 osób z nadciśnieniem tętniczym przyjmowało przez kilka lat placebo lub ASA. Osoby przyjmujące ASA miały znacząco zmniejszone ryzyko zawału serca i wszystkich innych incydentów sercowo-naczyniowych liczonych łącznie.

• Polpharma produkuje rocznie ok. 200 mln opakowań leków, które ustawione jedno za drugim miałyby 1/3 długości równika.
• Powierzchnia obiektu do produkcji form stałych Polpharmy wynosi 25 000 m2, co jest równe powierzchni 3 olimpijskich boisk piłkarskich.
• Polpharma jest sponsorem męskiej drużyny koszykówki ze Starogardu Gdańskiego, która rywalizuje z najlepszymi zespołami w Polsce w ekstralidze. Koszykarze drużyny nazywani są potocznie „Kociewskimi Diabłami”.

Składniki diety mogą wchodzić w interakcje ze stosowanymi przez nas lekami, powodując różne problemy zdrowotne. Farmaceuta powinien więc informować pacjentów o takich interakcjach. Lekarze często nie mówią pacjentom o interakcjach lek – dieta, gdyż zapominają o tym lub nie mają na to czasu. Z kolei dla farmaceutów sporo spraw wydaje się zbyt oczywistych, aby o nich wspominać. O interakcjach lek – pożywienie milczą również ulotki. W prasie znajdziemy co najwyżej informacje o interakcji z sokiem grejpfrutowym, lecz doniesienia te pochodzą sprzed kilku lat i pacjenci mogą już o nich nie pamiętać. Wszystkie leki, których wchłanianie jest zaburzone w wyniku interakcji z żywnością, powinny być zażywane na pusty żołądek, najlepiej na dwie godziny przed jedzeniem i dwie godziny po posiłku. Warto, by lekarz powiedział pacjentowi, że leki można popijać tylko wodą, a nie kawą czy herbatą. Osobom z anemią, wykupującym produkty z żelazem, trzeba przypomnieć, że popite kawą lub herbatą okażą się nieskuteczne. Osobom z trądzikiem kupującym tetracyklinę należy wspomnieć, że mleko i jego przetwory osłabią jej działanie. Informowanie pacjentów o możliwych interakcjach jest ważne również z innego powodu – osoba cierpiąca na chorobę przewlekłą, u której podczas terapii wystąpiła interakcja z jedzeniem czy piciem, nie wykupi kolejnej recepty, bo uzna, że leki są nieskuteczne.

1. Pożywienie z dużą zawartością tłuszczu może wzmagać wchłanianie leków antydepresyjnych, m.in. diazepamu, oksazepamu, nitra-zepamu, alprazolamu, co może prowadzić do spadku ciśnienia krwi, powodować bóle głowy, zaburzenia świadomości, drgawki. Podobnie jest w przypadku leków na nadciśnienie (np. idopamidu, enalaprylu czy amlodypiny) czy z antydepresyjną amitryptyliną lub imipraminą, których może być zbyt wiele w krwiobiegu.
2. Zażycie leków przeciw-pasożytniczych z tłustym jedzeniem poza zawrotami głowy może spowodować zmiany skórne, a nawet łysienie. Pacjenci zażywający te leki nie powinni łączyć ich z tłustymi pokarmami (masłem, boczkiem, kiełbasą, śmietaną).
3. Zdarza się, że przy infekcji dróg oddechowych pacjenci kupują w aptece antybiotyk i wyciąg z pestek grejpfruta, a potem zażywają je równocześnie, dodając do tego leki recepturowe oraz OTC. Warto przypomnieć, że po spożyciu jakiegokolwiek preparatu z grejpfruta, również soku, należy odczekać z braniem leku ok. cztery godziny. W połączeniu np. z lekami przeciwhistaminowymi sok bogaty w witaminy i flawanoidy może prowadzić do groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca.
4. Leków moczopędnych, np. furosemidu, nie łączymy ze słonymi pokarmami, bo zatrzymują wodę w organizmie.
5. Błonnik zawarty w razowym pieczywie, otrębach czy owsiance może blokować wchłanianie ważnych leków, np. na arytmię serca. Pacjentowi mogą powrócić dolegliwości kardiologiczne, więc zażywając np. glikozydy nasercowe, leki przeciwpadaczkowe zawierające fenytoinę, prokainamid (lek przeciwarytmiczny) lub leki antydepresyjne, musi pamiętać o nie łączeniu ich z niewłaściwym pokarmem.
6. Sery żółte, np. brie, przejrzałe awokado oraz banany, wędzone ryby, wątróbki z kurczaka, a także niektóre wina po połączeniu z lekami przeciwgruźliczymi, np. izoniazydem, przeciwbakteryjnymi – jak furazolidonem czy antydepresyjnymi – mogą powodować groźne przełomy nadciśnieniowe z silnym bólem głowy, kołataniem serca, wzrostem ciśnienia tętniczego krwi, a nawet zapaścią i śpiączką. Hamują one działanie enzymu, który rozkłada tyraminę – składnik występujący w wymienionych produktach spożywczych. Jej wysoki poziom we krwi może zagrażać życiu.