Powrót

Laureaci XVI edycji konkursu grantowego

Podobnie jak w latach ubiegłych, w 2017 roku Fundacja zachęcała naukowców do składania na konkurs projektów aplikacyjnych czyli takich, których wyniki w stosunkowo niedługim czasie można wykorzystać w praktyce.

Tematem konkursu był:

Rozwój i optymalizacja procesów w biotechnologii medycznej

Na konkurs przyjmowane były prace naukowców, którzy proponowali:

  • Optymalizację istniejących metod wytwarzania leków lub potencjalnych leków biotechnologicznych,
  • Stworzenie nowych, lepszych systemów ekspresyjnych,
  • Matematyczne modele procesów biotechnologicznych umożliwiające ich optymalizację i kontrolę,
  • Urządzenia lub rozwiązania techniczne usprawniające procesy biotechnologiczne.

Przemysł farmaceutyczny w Polsce dopiero przymierza się do produkcji leków biologicznych biopodobnych. Być może tutaj należy szukać przyczyny, że na konkurs wpłynęło tylko 7 wniosków projektów badawczych.

Rada Naukowa na podstawie oceny recenzentów i własnej zarekomendowała zarządowi Fundacji dwa projekty do finansowania. Na tej podstawie zarząd Fundacji postanowił, że granty w XVI edycji konkursu otrzymają:

  • Dr n. biol. Agnieszka Graczyk-Jarzynka, z Zakładu Immunologii Wydziału Lekarskiego I, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, na realizację projektu badawczego pt.: "Opracowanie platformy chimerycznych receptorów antygenowych pod kontrolą indukowalnych systemów ekspresyjnych aktywowanych w środowisku nowotworu”.

         Wartość grantu: 555 800 PLN

Opis projektu: 

Choroby nowotworowe, pomimo pewnych sukcesów w dziedzinie prewencji i leczenia, stanowią wciąż narastający problem we współczesnym świecie. Poszukiwane są więc nowe metody walki z tym zjawiskiem. Jedną z takich nowoczesnych metod jest adoptywna immunoterapia nowotworów, w której wykorzystuje się komórki układu odpornościowego, takie jak limofcyty T lub komórki NK. Prawdziwym przełomem stało się opracowanie technologii chimerycznych receptorów antygenowych (CAR), które umożliwiają nadanie komórkom efektorowym zdolności do precyzyjnego rozpoznawania i zabijania komórek nowotworowych. Pomimo odnotowanej skuteczności dąży się do dalszego udoskonalenia działania terapii CAR.

Głównym celem obecnego projektu jest poprawa profilu bezpieczeństwa nowoczesnej terapii wykorzystującej receptory CAR poprzez stworzenie systemu biologicznego aktywującego ekspresję tych receptorów selektywnie w limfocytach T oraz komórkach NK naciekających nowotwór. Metoda ta w swoim zamyśle może stać się skuteczniejszą i bezpieczniejszą alternatywą w porównaniu do obecnie stosowanych rozwiązań.

Mamy nadzieję, że stworzona przez nas platforma zwiększy bezpieczeństwo terapii i umożliwi rozwijanie terapii przeciwnowotworowych z zastosowaniem antygenów, które ze względu na swoje powszechne występowanie na komórkach prawidłowych, nie były do tej pory atrakcyjnymi celami terapeutycznymi. Wierzymy, że wyniki tego projektu mogą znaleźć bezpośrednie przełożenie na poprawę skuteczności strategii immunoterapeutycznych stosowanych we współczesnej onkologii.

  • Dr. hab. Aleksander Czogalla, z Zakładu Cytobiochemii Wydziału Biotechnologii, Uniwersytetu Wrocławskiego, na realizację projektu badawczego pt.: „Zaprojektowanie, wytworzenie oraz sprawdzenie skuteczności nowych nośników genu TP53 do zastosowania w terapiach przeciwnowotworowych”.

         Wartość grantu: 510 000 PLN

 Opis projektu: 

Choroby nowotworowe są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów wśród ludzi na całym świecie. Współczesne terapie przeciwnowotworowe oparte są głównie na chemoterapii i radioterapii, co wiąże się zarówno z występowaniem uciążliwych skutków ubocznych jaki i ich stosunkowo niską skutecznością. W ostatnich latach udowodniono, że komórki nowotworowe obarczone są mutacjami w onkogenach i/lub genach supresorowych, co skłania do zaliczenia chorób nowotworowych do chorób genetycznych. Dlatego terapia genowa niesie ze sobą duży potencjał w leczeniu tych chorób. Koncepcja terapii genowej zrodziła się z potrzeby dostarczania materiału genetycznego do komórek pacjentów dotkniętych chorobami genetycznymi, co skutkowałoby pojawieniem się w komórkach docelowych prawidłowej kopii genu, którego mutacja jest powodem choroby. Idea ta jest w swoich założeniach prosta, jednak efektywne dostarczanie materiału genetycznego do docelowych komórek jest zadaniem na tyle skomplikowanym, że dotychczas nie udało się wprowadzić na rynek spełniającego pokładane w nim nadzieje leku tego typu.

Mutacje w genie kodującym białko p53 są najczęściej występującymi zmianami na poziomie genetycznym w wielu typach nowotworów i wiążą się ze zwiększoną zdolnością do inwazji i przerzutowania. W tym kontekście nie dziwi fakt, że wprowadzenie do komórek w pełni funkcjonalnego genu kodującego białko p53 okazuje się być wystarczające do zahamowania rozrostu nowotworu.

Naszym celem jest konstrukcja i optymalizacja sposobu wytwarzania innowacyjnego nośnika leku genetycznego, który będzie charakteryzował się wysoką skutecznością przy zminimalizowanych skutkach ubocznych po podaniu systemowym. Kluczową cechą proponowanego przez nas nośnika jest jego struktura modułowa, którą można przyrównać do klocków Lego®, gdzie dobierając odpowiednio poszczególne elementy można zbudować konstrukcje o pożądanych cechach i w razie potrzeby w stosunkowo prosty sposób je modyfikować. W myśl tej koncepcji powstanie nośnik genu kodującego białko p53, jednak proponowane rozwiązanie będzie się w rzeczywistości cechowało znacznie większą uniwersalnością. Skuteczność naszego nośnika będzie testowana zarówno na modelach komórkowych jak i zwierzęcych. Realizacja projektu otworzy drogę do stosowania terapii genowej w leczeniu chorób nowotworowych.